Konspekt z zajęć świetlicowych dla dzieci z klas I–VI
Cele: 1. Zapoznanie dzieci z rolą drzewa i lasu w ekosystemie. 2. Kształtowanie wrażliwości ekologicznej. 3. Uświadomienie konieczności dbania o ekosystem. 4. Kształtowanie postawy proekologicznej. 5. Nauka sadzenia drzew. 6. Kształtowanie odpowiedzialności za swoje postanowienia. 7. Zapoznanie z warunkami, które muszą być spełnione, aby drzewo mogło wyrosnąć. 8. Propagowanie zdrowej żywności.
Metody: 1. Słowna – pogadanka i dyskusja. 2. Praktycznego działania – gra edukacyjna, sadzenia drzewek. 3. Poglądowa – oglądanie zdjęć, schematów, folderów i ilustracji.
Środki dydaktyczne: 1. Zdjęcia i ilustracje drzew i lasu przyniesione przez leśnika. 2. Sadzonki drzewek. 3. Gra dydaktyczna „Od nasionka do drzewa” (wydaną przez Lasy Państwowe). 4. Plansza z narysowanym pniem drzewa. 5. Artykuły papiernicze (blok, kredki, mazaki, nożyczki, klej, ołówki, kartki). 6. Zdrowa żywność.
Sytuacje dydaktyczne: 1. Przed wejściem do sali, dzieci przygotowują papierowy listek, własnoręcznie wycięty i pokolorowany. Listek będzie biletem wstępu na zajęcia w dniu Święta Drzewa. 2. Dzieci kolejno oddają swoje „bilety wstępu”. Papierowe listki przyklejają na przygotowanej planszy, na której wcześniej namalowany był pień drzewa z konarami. W ten sposób powstaje drzewo. 3. Po zajęciu przez dzieci miejsc wychowawca przedstawia leśniczego i zapowiada tematykę zajęć. 4. Pogadanka leśniczego na następujące tematy: – Co to jest las, kto go sadzi, kto i w jaki sposób o niego dba? – Od nasionka do nasionka – jak wyrasta drzewo, jak owocuje, jak powstają nasionka, z których znów może wyrosnąć drzewo. – Rola drzewa w przyrodzie – wytwarzanie tlenu, rola w obiegu wody, zachowanie ekosystemu. Na koniec leśniczy odpowiada na pytania zadawane przez dzieci. 5. Wszystkie dzieci wraz z leśniczym wychodzą na dwór. Leśniczy pokazuje drzewka, które dzieci będą sadzić. Opisuje w jaki sposób trzeba to zrobić. 6. Każde dziecko otrzymuje kartką papieru, na której zapisuje swoje „Zielone Ślubowanie”. Jest to obietnica złożona Ziemi. 7. Sadzenie drzewek: wykopanie odpowiedniego dołka, włożenie kartki z „Zielonym Ślubowaniem”, prawidłowe wsadzenie korzeni drzewka i przysypanie ziemią. Nadanie imienia drzewku. Podlanie zasadzonych roślin i wykonanie ogrodzenia. 8. Sesja zdjęciowa. Sfotografowanie posadzonych drzewek z dziećmi, które tego dokonały. 9. Wychowawca zaprasza wszystkich do udziału w grze edukacyjnej „Od nasionka do drzewa”. W zależności od pogody można to zrobić w sali lub na dworze. Dzieci przekonują się, jak ciężko będzie wyrosnąć drzewku z nasionka i ile trzeba włożyć wysiłku, aby to się udało. Dlatego też tak ważne jest, abyśmy sami sadzili drzewa i opiekowali się nimi. 10. Wychowawca nawiązuje do wcześniejszej pogadanki o ekosystemie i wzajemnej zależności. Mówi, jak ważne jest zachowanie równowagi i czystego środowiska. Ponieważ, to jakie jest nasze środowisko ma ścisły związek z tym, co jemy. Dla osób związanych z ekologią ważne jest to, co się je. 11. Wszyscy zostają zaproszeni na ucztę wegetariańską. Na stoliki zostają przyniesione tace z różnymi produktami zakupionymi w sklepach ze zdrową żywnością. Dzieci zasiadają do uczty. Samodzielnie komponują sobie kanapki na chlebkach ryżowych z dostarczonych składników.
Opracowanie: Honorata Herman i Beata Guzowska Świetlica środowiskowa „Umilisko u Kaszczorka” prowadzona przez Fundację Polska Akcja Humanitarna w Toruniu
Święto Drzewa w Dąbrowie Górniczej Szkoła Podstawowa nr 31 w Dąbrowie Górniczej od wielu lat prowadzi edukację ekologiczną. Pozytywną formą krzewienia świadomości ekologicznej i propagowania kultury środowiskowej jest zorganizowanie na terenie naszej szkoły akcji „Święta Drzewa”, która odbyła się 10 X 2003 r.
Celem akcji było: – aktywizacja uczniów do działań proekologicznych poprzez bezpośrednie uczestnictwo, – propagowanie idei ochrony przyrody, – popieranie działalności organizacji ekologicznych, – spotkanie się z pracownikiem instytucji wspierającej działania na rzecz ochrony przyrody (leśnikiem), – budzenie świadomości ekologicznej wśród społeczności lokalnej.
Mottem przewodnim naszej akcji stały się słowa Wojciecha Owczarza „Sadźmy drzewa dla siebie, dla naszych dzieci, dla Ziemi”
Osoby wspierające akcję: – dyrekcja szkoły, – pracownicy Nadleśnictwa Siewierz, – Stowarzyszenie Kulturalno Ekologiczne Klubu Gaja, – pracownicy Spółdzielni Mieszkaniowej „Koksik” i „Feniks” z Dąbrowy Górniczej.
Opis akcji: Faza wstępna (przygotowanie do obchodów Święta Drzewa należy rozpocząć 4 tygodnie wcześniej). 1. Nawiązanie kontaktu z Nadleśnictwem Siewierz w celu uzyskania sadzonek drzew na planowaną akcję. 2. Uzyskanie akceptacji na zadrzewienie terenu szkoły i Osiedla Młodych Hutników (miejsce zamieszkania młodzieży szkolnej) w Wydziale Ekologii i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Górniczej. 3. Nawiązanie kontaktu z zarządem Spółdzielni Mieszkaniowej „Koksik” i „Fenix” w celu uzyskania pomocy przy obsadzeniu drzewkami terenów osiedla. 4. Zamieszczenie na łamach szkolnej gazetki ekologicznej informacji o planowanym „Święcie Drzewa” i zachęceniu uczniów do udziału w licznych konkursach związanych z tematyką leśną: – konkurs literacki: opowieść napisana prozą „Moja rozmowa z drzewem”, wiersz „Co mi powiesz moje drzewo”, – konkurs plastyczny: ilustracja „ Życie lasu”, format pracy A1 lub A3 z użyciem jak największej ilości technik plastycznych, – konkurs albumowy: „Zwierzęta polskich lasów”, „Grzyby jadalne i trujące”, – konkurs zielnikowy: „Drzewa i krzewy naszych lasów”, „Rośliny runa leśnego”, – konkurs fotograficzny: „Las w obiektywie”, – konkurs makiet: „Warstwy lasu”.
Regulamin konkursów: II. W konkursach może wziąć udział każdy uczeń, który wykona jedną lub kilka z podanych wyżej prac. II. W pracach konkursowych ocenie podlegać będzie: zgodność z tematem, pomysłowość, czytelność, poprawność gramatyczna i ortograficzna, estetyka. III. Ogłoszenie wyników i wręczenie nagród 10 X 2003 r.
5. Rozpropagowanie na terenie szkoły materiałów informujących o Święcie Drzewa (ulotki i plakaty otrzymane od Klubu Gaja). 6. Ogłoszenie wśród uczniów akcji zbiórki makulatury pod hasłem „Zbieraj makulaturę, ratuj konie”. Część kwoty uzyskanej ze sprzedaży makulatury przeznaczona zostanie na rzecz Klubu Gaja w celu wykupienia konia z transportu na rzeź.
Faza właściwa: 1. Dzień wcześniej przygotowanie wystawy prac konkursowych na korytarzu szkolnym pod hasłem „Las dzieciom” (okres trwania wystawy – 1 tydzień). 2. Obchody „Święta Drzewa” – 10 X 2003 r. – spotkanie młodzieży, nauczycieli i gości zaproszonych na świetlicy szkolnej, – powitanie zebranych, przedstawienie celów i harmonogramu obchodu święta, – wystawienie inscenizacji bajki ekologicznej pt. „Las” w wykonaniu uczniów z koła ekologicznego klas IV ( H. Gut, Ścieżka ekologiczna dla klas 4–6, s. 108–109, wyd. Nowa Era), – wystąpienie pana leśnika: pogadanka na temat roli i znaczenia lasu, jego bogactwa w faunę i florę w odniesieniu do najbliższego regionu, – „101 pytań do p. leśnika”, uzyskiwanie odpowiedzi na nurtujące zagadnienia przez uczestników spotkania, – zwiedzanie wystawy prac dzieci, – uroczyste posadzenie pierwszych drzewek przez dyrekcję szkoły i nauczycieli przyrody, – „akcja świerk” – obsadzenie terenów szkoły i osiedla sadzonkami drzewek przez „młodych ekologów” (uczniów należących do szkolnego koła ekologicznego). 3. Uroczyste zakończenie obchodów „Święta Drzewa” ogłoszeniem wyników z przeprowadzonych konkursów i wręczeniem nagród.
Efekty działania przeprowadzonej akcji „Święta Drzewa”: – nawiązanie stałej współpracy z organizacjami działającymi na rzecz ochrony przyrody (Stowarzyszeniem Ekologiczno Kulturalnym Klubu Gaja, Nadleśnictwem Siewierz), – uatrakcyjnienie zajęć szkolnych, – popularyzacja osiągnięć dzieci (wystawa prac dla rodziców, nauczycieli i gości zaproszonych), – motywacja uczniów do działań proekologicznych, – budzenie świadomości ekologicznej wśród młodzieży i dorosłych, – pozyskanie dodatkowych pomocy dydaktycznych do nauczania przyrody (najlepsze prace konkursowe dzieci).
Opracowanie: mgr Ewa Pustuł Szkoła Podstawowa nr 31, Dąbrowa Górnicza
Święto Drzewa w Białymstoku Cele: • poznanie podstawowych gatunków drzew i krzewów występujących w naszym regionie, • wdrażanie do dbałości o estetykę otoczenia szkoły, • rozumienie pojęcia „ekologiczne otoczenie szkoły”, • popularyzacja działań na rzecz ochrony środowiska, • kształtowanie pozytywnego stosunku młodzieży do przyrody.
Metody i formy: pogadanka, pokaz, happening, gazetka ścienna, ćwiczenia praktyczne.
Organizatorzy: Szkolne Koło „Zielona Liga”
Uczestnicy: uczniowie i nauczyciele Zespołu Szkół
Przebieg imprezy: Etap I: SPRZĄTANIE ŚWIATA ORAZ AKCJA „DRZEWO OBIETNIC” • Happening – Przemarsz członków Koła Zielona Liga po szkole z transparentami o treściach proekologicznych (Sadźmy drzewa, Dbajmy o nasze lasy, Sprzątajmy naszą Małą Ojczyznę); wznoszenie okrzyków proekologicznych. Ekolodzy rozdają rękawice jednorazowe i worki na śmieci oraz zachęcają do sprzątania terenu wokół szkoły. Część uczniów od razu udaje się na jesienne porządki. • Wędrówka „Drzewa obietnic”: – Uczennica przebrana za drzewo ozdobione owocami i zielonymi liśćmi niesie koszyk z listkami z tektury. Zachęca do składania przez uczniów własnych obietnic związanych z ekologią. – Uczniowie w każdej z klas zapisują na listkach swoje postanowienia. Piszą np.: Nie będę jadł pestek na terenie szkoły, Nie będę łamał gałęzi, Nie będę śmiecić w lesie, Zasadzę drzewo, nadam mu imię i zaopiekuję się nim. Liście przyczepiamy do „Drzewa”. Wędrujemy z nim po szkole. „Drzewo obietnic” po akcji zostaje rozebrane - obietnice zawieszamy na gazetce ściennej „Zielonej Ligi”.
Etap II: ŚWIĘTO DRZEWA W NASZEJ SZKOLE • Zamówienie sadzonek – kontakt z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Białymstoku oraz za jej pośrednictwem z Nadleśnictwem Dojlidy. Spotkanie z leśnikiem. • Członkowie Koła „Zielona Liga” przygotowują stanowiska pod sadzonki wg wcześniej opracowanego planu. • 13.X.2003 roku – Święto Drzewa w naszej szkole: – przywóz sadzonek (45 sztuk): świerk, jarzębina, modrzew, dąb czerwony, głóg, tuja, – przygotowanie narzędzi, – pogadanka na temat przywiezionych roślin (gatunki, opis, rozpoznawanie, nazywanie, sposób pielęgnacji), – instruktaż sadzenia, – sadzenie roślin przez młodzież szkolną, nauczycieli, Panią Dyrektor i jej zastępcę; podlewanie sadzonek, – ogrodzenie roślin palikami i sznurkiem.
Epilog: Dbamy o nasze drzewa, pielęgnujemy je. Obserwujemy jak się zmieniają w różnych porach roku. Nasz skwer wokół szkoły jest coraz ładniejszy. Informacje, ciekawostki o nowo zasadzonych drzewach zamieszczane są na gazetce „Zielonej Ligi”.
Opracowanie: Anna Agata Ozga, Małgorzata Ciechanowicz, Elżbieta Jacewicz Zespół Szkół nr 13 w Białymstoku
Święto Drzewa w Łodzi
Cele: • Ukazanie piękna pospolitych gatunków drzew. • Podanie cech charakterystycznych prezentowanych drzew. • Przypomnienie znaczenia drzew dla człowieka. • Podkreślenie konieczności dbania o przyrodę.
Środki dydaktyczne: suchy konar drzewa, kolorowe kartonowe liście z napisami np. „nie niszcz mnie”, prace plastyczne uczniów nt. „Drzewo przyjacielem...”, plakaty przedstawiające sylwetki drzew występujących w przedstawieniu, tekst „Prośba drzew do ludzi”.
Etap I (wstępny) 1. Wywieszenie plakatów informujących o „Święcie Drzewa”. 2. Ogłoszenie wystawy prac plastycznych dla uczniów na temat „Drzewo przyjacielem...” (dowolna technika plastyczna: rysunek, plakat, wyklejanka; prace płaskie i przestrzenne). 3. Przygotowanie modelu jesiennego drzewa (jeden z konarów uschniętego drzewa został oprawiony i przyozdobiony kolorowymi liśćmi wyciętymi z kartonu. Dodatkowo na barwnych liściach znajdowały się różne przesłania drzew do ludzi, np. „nie niszcz mnie” lub „w moim cieniu możesz dobrze wypocząć”). 4. Przygotowanie plakatów drzew „występujących” w scenariuszu przedstawienia.
Etap II 1. Wywieszenie prac plastycznych na szkolnym korytarzu. 2. Wystawienie przygotowanego modelu drzewa.
Etap III 1. Przeprowadzenie apelu i przedstawienia poświęconego ochronie drzew – 10 X 2003 r.
Scenariusz przedstawienia
Narrator Drzewa są ozdobą alej. Drzewa piękne i cieniste, Dają wam powietrze czyste, Kiedy zimne wiatry wioną, Drzewa służą wam osłoną. Z lipy macie miód lipowy, A z akacji – akacjowy. Z drzew są deski, krzesła, stoły, Z drzew są ławki z waszej szkoły, Z drzew jest opał znakomity. Nawet papier na zeszyty. I papierki na cukierki, Dają z drewna swego świerki.
Brzoza Tutaj rośnie brzoza srebrnobiała, Która tym się słynna stała, że Ma sok pod korą słodki. Szumią jej gałązki wiotkie. Na gałązkach listków wiele, Co na wietrze unoszone, Napuszają jej koronę. Otaczając pień jej biały, W czarne łatki ozdobiony, Dostojeństwa jej nadając. I jej urok podkreślając.
Dąb Tu dąb wznosi się ku górze, A konary jego duże, Harde, twarde i wiekowe Z chmurą wdają się w rozmowę. Na nim gęsty liść szeleści, Krążą o nim opowieści, Że kto w jego śpi obrębie, Ten już wszystko wie o dębie. Na jesieni ma żołędzie, Które wszyscy dobrze znają, Gdyż na plastyce piękne ludki z nich powstają.
Klon Tu klon wznosi się ku górze, Jego liście bardzo duże. Dłoń przypominają. A jesienią żółcią i czerwienią nasze otoczenie ozdabiają, Radości mu nadając. Owoce ma wszędzie znane, Przez dzieci uwielbiane, Bo do nosa przyklejane.
Modrzew Tutaj w górę modrzew pnie się, Prosto wznosi dumną głowę. Taką piękną ma budowę. Gałązki jego drobnymi igiełkami usiane, Przez całe lato przez nas podziwiane. Zimą opadają i gołe gałązki zostawiają. Wiosną znów wyrastają I schronienie ptakom dają.
Sosna Sosna smukła i wyniosła, W naszych lasach dominuje I z góry inne drzewa obserwuje. Igły jej cały rok zielone, Zdobią jej koronę. I choć są one długie i ostre, My i tak podziwiamy sosnę.
Świerk Świerk to drzewo dobrze znane, Na Wigilię przystrajane. Jego igły krótkie, ostre, Na gałązkach umieszczone, Tworzą w zimę zieloną trójkątną koronę. W górach go często spotykacie, Gdy na nartach koło niego przejeżdżacie.
Narrator Polskie lasy, Słynną z tego od stuleci, Że przychylne są dla dzieci. I na pewno każdy powie Każdy, kto ma olej w głowie, Że dla dzieci las – to zdrowie.
Wszystkie drzewa Zachowajcie, więc w pamięci, czego po was się spodziewamy: Że będziecie kochać drzewa, Bo nam trzeba najwyraźniej Serc dziecięcych i przyjaźni. Nie biegajcie bez pamięci I nie łamcie nam gałęzi Hałasu też nie lubimy, Więc o czystość was prosimy. W zamian świeże powietrze wam damy Które ze spalin oczyszczamy. My w zieleni pięknie wyglądamy, Więc wam przyjemnych wrażeń dostarczamy. W naszym towarzystwie zawsze odpoczniecie I sił do nauki nabierzecie.
Narrator Na zakończenie drzewa mają do was jeszcze jedną prośbę Posłuchajcie:
„Prośba drzew do ludzi” Ty, który przechodząc obok, podniósłbyś na mnie rękę, posłuchaj, nim mnie skrzywdzisz. Jestem ciepłem twojego ognia w chłodne, zimowe wieczory, przyjaznym cieniem chroniącym cię przed słońcem w lecie. Moje owoce są orzeźwiające i koją pragnienie w dalszej twej podróży. Jestem belkami podtrzymującymi twój dom, deskami twojego stołu, łóżkiem, na którym leżysz, i drzewem, z którego zbudowana jest twoja łódź. Jestem rękojeścią twojej motyki, drzwiami twojego domu i drewnem twojej kołyski. Jestem przyjacielem ludzi, więc zanim, przechodząc obok, podniesiesz na mnie rękę, zastanów się, czy mnie nie krzywdzisz?
Etap IV (zakończenie) 1. Zawieszenie tekstu „Prośba drzew do ludzi” w centralnym miejscu szkolnego korytarza, celem przypominania uczniom o właściwym zachowaniu w stosunku do przyrody (tekst po przeczytaniu na przedstawieniu, narrator w towarzystwie przedstawicieli klas zawiesza na tablicy ogłoszeń).
Opracowanie: Dorota Rochmińska i Elżbieta Błaszczyk, SP nr 33 w Łodzi
Święto Drzewa w Głogowie Cel ogólny: Kształtowanie postawy odpowiedzialności za stan środowiska.
Cele szczegółowe: Uczeń: 1. wie do czego człowiekowi potrzebne są drzewa, 2. zna rozumie znaczenie lasów dla człowieka i środowiska, 3. wie co im zagraża, 4. potrafi posadzić drzewo, 5. wie jak się nim opiekować, 6. potrafi wyszukać informacje na podany temat i przygotować wystawę, 7. potrafi przeprowadzić zajęcia dla młodszych kolegów.
Plan imprez z okazji Święta Drzewa: 1. Audycja pt. „Drzewo – mój przyjaciel” nadana przez szkolny radiowęzeł; poinformowanie dzieci i nauczycieli o celach i formie udziału w programie. 2. Wystawy na tablicach w holu szkoły, przygotowane przez uczniów z koła przyrodniczego pt.: – „Lasy’ – mówiąca o znaczeniu lasów oraz o tym, co im zagraża. – „Dzień Drzewa” – mówiąca o znaczeniu drzew. 3. Zabawa dydaktyczna: „Do czego potrzebne są drzewa?”, którą przeprowadzą członkowie koła przyrodniczego w każdej z klas I–III. 4. Przeanalizowanie i podpisanie ślubowania, w którym uczniowie z klas IV–VI będą ślubowali dbać o posadzone drzewo oraz o wszystkie inne drzewa. 5. Posadzenie 10 sadzonek jarzębiny przez wszystkie klasy IV–VI oraz dyrekcję szkoły na skwerze przy szkole (sadzonki zamówione były w szkółce leśnej Nadleśnictwa Głogów i przewiezione w przeddzień do szkoły). 6. Umieszczenie kopii ślubowania w dołkach podczas sadzenia (oryginały należy umieścić w swoich kronikach klasowych). 7. Z przebiegu akcji członkowie koła przyrodniczego sporządzą, na dużym arkuszu brystolu, dokładne sprawozdanie i umieszczą je w holu szkoły.
Dokładne konspekty poszczególnych działań: AUDYCJA NADANA PRZEZ RADIO: „DRZEWO – MÓJ PRZYJACIEL” „O, cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa, W brązie zachodu kute wieczornym promieniem…”
Te słowa Leopolda Staffa będą mottem Święta Drzewa, które obchodzić będziemy w dniu dzisiejszym w naszej szkole, wraz z ponad 1000 szkół w kraju. Zapytani o nasz stosunek do drzew chętnie odpowiadamy, że lubimy patrzeć jak:
„Wierzby Pękate kumoszki Obsiadły stawu brzegi Nurzając siwe włosy W chłodnym uciszeniu” Odpowiadamy, że urzeka nas widok, gdy: „Wysoko na skały zrębie Limba iglastą koronę Nad ciemne zwiesiła głębie, Gdzie lecą wody spienione.”
Mówimy, że chętnie korzystamy, gdy lipa nas zaprasza:
„Gościu siądź pod mym liściem, a odpocznij sobie! Nie dojdzie cię tu słońce, przyrzekam ja tobie”
Krótko mówiąc – kochamy drzewa. Ale czy na pewno? Czy ty drogie dziecko i czy ty drogi dorosły, zastanowiłeś się kiedyś nad tym jak naprawdę zachowujesz się w stosunku do drzew? – Marku – czy pomyślałeś jaką szkodę wyrządzasz drzewu wycinając na jego korze swoje imię? – Marto – czy zastanowiłaś się co może się stać, gdy w lesie zostawiłaś pustą szklaną butelkę? – Aniu – czy pomyślałaś jak kaleczysz wierzbę obrywając wiosną bazie? – Joasiu – czy pomyślałaś o drzewie, gdy huśtałaś się na huśtawce zawieszonej na gałęzi drzewa? – Janie – co czułeś ścinając brzózkę na Zielone Świątki lub Boże Ciało? – Andrzeju – czy wiesz, że przez wyziewy zakładu, w którym pracujesz giną świerki?
Rzadko o tym myślimy. Na co dzień nie zadajemy sobie takich pytań. Dlatego dzień 10. października ogłoszono Świętem Drzewa. W tym dniu będziemy chcieli zwrócić waszą uwagę na znaczenie drzew dla człowieka i środowiska oraz nasz stosunek do drzew. W obchody zostanie zaangażowana cała społeczność uczniowska. Po przeżyciu dzisiejszego dnia może częściej pomyślimy o zieleni w mieście, o tym, że:
Zieleń w mieście ledwie się mieści. Mało jej ogródków na przedmieściach. To ciasnota jej doskwiera na skwerach. To ją dusi dym. To bruk ją uwiera. Tyle – że wyściubia trawkę spod chodnika. Tyle – że zza płotu listek wytyka. Tyle – że wysunie się brzózką nad rynną. Tyle – że tam będzie, gdzie jej być nie powinno. Otwórzmy jej drzwi i okna na przestrzał – żeby mogła wejść swobodnie do mieszkań.
W audycji wykorzystano fragmenty wierszy: Jana Kochanowskiego, Leopolda Staffa, Adama Asnyka, Joanny Kulmoweji Elżbiety Nowosielskiej.
Oto program obchodów Święta Drzewa: • Audycja pt. „Drzewo – mój przyjaciel”, nadana przez szkolny radiowęzeł. Poinformowanie dzieci i nauczycieli o celach i formie udziału w programie. • Wystawy na tablicach w holu szkoły przygotowane przez uczniów z koła przyrodniczego, pt.: – „Lasy’ – mówiąca o znaczeniu lasów oraz o tym, co im zagraża. – „Dzień Drzewa” – mówiąca o znaczeniu drzew. • Członkowie koła przyrodniczego w każdej z klas I–III przeprowadzą zabawę dydaktyczną „Czy możemy żyć bez drzew?” • Uczniowie z klas IV–VI przeanalizują i podpiszą tekst ślubowania, w którym ślubować będą dbać o posadzone drzewo oraz o wszystkie inne drzewa. • Dyrekcja szkoły oraz wszystkie klasy IV–VI posadzą po jednej sadzonce jarzębiny na skwerze przy szkole. Kopie ślubowania zostaną wrzucone do dołków podczas sadzenia, natomiast oryginały klasy umieszczą w kronikach klasowych. Sadzonki jarzębiny zostały przywiezione ze szkółki leśnej Nadleśnictwa Głogów.
WYSTAWY Wystawa „Lasy” Ilustracje różnych typów lasów występujących w Polsce oraz roślin i zwierząt leśnych, poprzeplatane informacjami o lesie np. znaczenie lasów, co zagraża lasom, lesistość itp. Wystawa „Święto drzewa” Wycięte z brystolu kontury drzewa, do niego poprzypinane zielone liście, na których wypisano po jedynej funkcji drzewa.
ZABAWA DYDAKTYCZNA „Do czego potrzebne są drzewa?” Uczniowie starszych klas, odpowiednio wcześniej przygotowani, przeprowadzają w klasach młodszych, w porozumieniu z wychowawcą, zabawę dydaktyczną. Przebieg zabawy: Prowadzący zaprasza dzieci do zabawy pod tytułem „Do czego potrzebne są drzewa”? Dzieli dzieci na chłopców i dziewczynki. Dziewczynki stają się drzewami, a chłopcy zwierzątkami. Każde zwierzątko wybiera sobie jedno drzewko. Umawia się ze zwierzątkami, że będą oddychały tylko wtedy, gdy będą kucały przy drzewku. Podchodzi kolejno do drzewek i opowiada dzieciom, że drzewko to zostało ścięte przez drwala, lub uschło z powodu suszy, lub zostało zaatakowane przez szkodniki, lub spłonęło w pożarze itp. Po każdym wycięciu drzewka wszystkie zwierzątka muszą poszukać sobie innego drzewka. W tym czasie nie mogą oddychać. Dziecko, które było wyciętym drzewkiem staje się zwierzątkiem. Zabawa trwa do czasu, gdy ostatnie drzewko zginie. Gdy brakuje drzew prowadzący pyta dzieci: Do czego zwierzętom i ludziom potrzebne są drzewa? Na koniec zabawy dzieci wyciągają wniosek: Drzewa potrzebne są zwierzętom i ludziom do oddychania.
ŚLUBOWANIE Przygotowałam tekst ślubowania, który wcześniej otrzymały wszystkie klasy IV- VI. Na godzinach wychowawczych mieli przedyskutować i podpisać ślubowanie, następnie podpisane odbić na ksero. Podczas sadzenia wychowawca ponownie uroczyście odczytał tekst. Kopię wrzucono do dołka, w którym posadzone zostało drzewko. Oryginał ślubowania uczniowie umieścili w kronikach klasowych.
ŚLUBOWANIE My uczniowie klasy ……, mając na uwadze ogromna rolę, jaką drzewa odgrywają w środowisku, uroczyście ślubujemy • dbać o posadzone przez nas drzewo, • dbać o wszystkie inne drzewa, • nie niszczyć drzew, • zwracać uwagę osobom, które tego nie przestrzegają.
SADZENIE DRZEWEK W szkółce leśnej Nadleśnictwa Głogów zamówiłam 10 sadzonek jarzębiny, które przywiozłam w przeddzień imprezy do szkoły i zadołowałam. Wspólnie z dyrekcją wyznaczyliśmy miejsca, gdzie będą posadzone, a konserwator wykopał dołki. Pierwsze drzewko posadzili wspólnie pani dyrektor i pan dyrektor, poczym do sadzenia przystąpili uczniowie z klas IV–VI, uprzednio powtarzając tekst ślubowania. Klasy powiesiły na drzewkach etykietki, opisujące kiedy i przez kogo drzewko zostało posadzone.
Opracowanie: Beata Ogrodnik Szkoła Podstawowa nr 14 w Głogowie
Święto Drzewa w Lubichowie
,,Polskie lasy słyną z tego od stuleci że przychylne są dla dzieci i na pewno każdy powie ... że las – to zdrowie”
Cele: • Zapoznanie uczniów z gatunkami drzew żyjącymi w naszych lasach. • Uświadomienie zależności – ilość makulatury zależy od ludzi i poziomu ich świadomości ekologicznej. • Zapoznanie ze sposobami ochrony drzew. • Ukazanie zalet drzewa dla człowieka i przyrody. • Zachęcanie do zaangażowania się w działaniu na rzecz ochrony środowiska. • Wskazanie na związki zachodzące pomiędzy drzewem a innymi organizmami żywymi. • Doskonalenie umiejętności pracy zespołowej i twórczego rozwiązywania problemów. • Potrafi wyciągać wnioski z uzyskanych wyników.
Przeznaczenie: uczniowie klas IV- VI szkoły podstawowej.
Metody: burza mózgów ,mapa skojarzeń, asocjogram, mataplan, dywanik pomysłów. Forma pracy: indywidualna, zespołowa Aranżacja sali: • stoliki przygotowane do pracy w zespołach, • w widocznym miejscu plakat „Miłośnik drzewa”.
Zagadnienia szczegółowe: 1. Wstęp: Zapisanie przez nauczyciela słowa LAS Uczniowie otrzymują karteczki i każdy samodzielnie tworzy przymiotniki charakteryzujące dane słowo np. L – Lubię A – Akceptuję S – Szanuję Następnie uczniowie przy jednym wspólnym stole siedzą dookoła, na stole leży arkusz szarego papieru przedstawiający postać człowieka i rysunek drzewa. • Co wspólnego mają ze sobą DRZEWO i człowiek? Np. są istotami żywymi ,odżywiają się, potrzebują czystego powietrza, czują ból, oddychają, wzajemnie zależą do siebie. Odwrócenie szarego papieru i odczytanie hasła: Miłośnik drzewa 2. Podział uczniów na grupy 5-osobowe (dobór losowy). 3. Przydzielenie grupom poszczególnych zadań.
• Zespół nr 1 – mapa skojarzeń Polecenie: Na małych karteczkach napisz z czym kojarzy ci się słowo drzewo i przyklej na dużym arkuszu papieru. Następnie zadaniem grupy jest zebranie najbardziej trafnych określeń związanych z drzewem. Macie na to 10 minut.
• Zespół nr 2 — asocjogram Polecenie: Odpowiedz na pytanie: Czym dla leśnika, kornika, wiewiórki, turysty jest drzewo? Masz 10 minut.
• Zespół nr 3 Polecenie: Proszę wykonać metaplan na temat „Co można zrobić, aby ochronić drzewo ? ”. Masz 10 minut czasu.
Wnioski: Jakie działania należy podjąć? ............................................................................. ............................................................................. .............................................................................
• Zespół nr 4 Nauczyciel odczytuje wiersz Najpierw papier odłożymy Ładnie w paczki je złożymy To jest właśnie makulatura Gazety, zeszyty no i tektura. A teraz wszyscy uważnie posłuchajcie Zbierajcie makulaturę i drzewa ochraniajcie Tona makulatury to spowoduje Że 17 drzew się uratuje
Polecenie: Proszę sporządzić listę towarów pakowanych w opakowanie papierowe w twoim sklepie. Masz na to 10 minut. Nazwa towaru 1. ........................................................................ 2. ........................................................................ 3. ........................................................................ 4. ........................................................................ 5. ........................................................................ 6. ........................................................................
• Zespół nr 5 Polecenie: Ułóż i zapisz, jakie zalety ma DRZEWO (np....). Masz na to 10 minut.
4. Prezentacja grup. 5. Wnioski z lekcji – podsumowanie – (w postaci dywanika pomysłów) np. • Pamiętaj! Gromadząc makulaturę, ratujesz drzewa. • Drzewo to część przyrody – bardzo ważna w życiu człowieka. 6. Praca domowa. Nie wszyscy ludzie są miłośnikami drzewa. Są tacy, którzy mu szkodzą, dlatego wypisz prawa drzewa, aby chronić go przed złym zachowaniem niektórych ludzi. Jak myślisz, czego nie wolno robić przeciwko drzewu? a) ………………………............……………………………… b) …………………………............…………………………… c) ………………….............…………………………………… d) ………………….............……………………………………
7. Wpisz lub narysuj co skorzystałeś z lekcji.
Na zakończenie odczytanie cytatu: ,,Polskie lasy słyną z tego od stuleci że przychylne są dla dzieci i na pewno każdy powie... że las – to zdrowie”
Opracowanie: Iwona Lassota Publiczna Szkoła Podstawowa w Lubichowie
BIBLOGRAFIA 1. Reichholf J., Żyć i przeżyć zależności ekologiczne, Warszawa 1999. 2. Gołębiowska A., Metera P. , Ochrona środowiska z perspektywy gospodarstwa domowego. Krajowe Centrum Edukacji Ekologicznej, Warszawa 1994. 3. Grochowski W., Las – skarbiec człowieka. Stowarzyszenie Inżynierów i techników Leśnictwa i drzewnictwa, Warszawa 1992. 4. Seneta W., Dendrologia. Wyd. VI. PWN, Warszawa 1990.
Święto Drzewa w Ustroniu
W nawiązaniu do pisma z 1.06.2004 dotyczącego naszego raportu z obchodów Święta Drzewa w Szkole Podstawowej nr 2 w Ustroniu przesyłamy konspekty przeprowadzonych zajęć.
Lekcja przeprowadzona w klasach piątych przez mgr Ewę Sztwiertnię. Temat: Poznajemy rośliny drzewiaste w naszym szkolnym ogrodzie.
Zakres treści: 1. Określenie cech, które różnicują poszczególne gatunki roślin. 2. Podział roślin na liściaste i iglaste. 3. Pokrój drzewa. 4. Morfologia liścia. 5. Liście pojedyncze i złożone. 6. Kształty blaszek liściowych. 7. Typy owocu. 8. Nazwa rodzajowa i gatunkowa.
Cele: Wiadomości: • Opisuje różnice w budowie zewnętrznej liścia. • Podaje przykłady roślin o liściach prostych i złożonych. • Zna kształty blaszek liściowych. • Zna ważne procesy zachodzące w liściach (fotosynteza, oddychanie, parowanie).
Umiejętności: • Szkicuje i opisuje różne kształty liści. • Rozpoznaje kształty blaszek liściowych i gatunek rośliny. • Rozpoznaje typy ulistnienia. • Wskazuje rośliny o liściach przekształconych w igły, kolce, wąsy, liście chwytne. • Wyjaśnia rolę aparatów szparkowych w procesie oddychania i parowania. • Uzasadnia rolę liści w procesie fotosyntezy. • Rozpoznaje typy owoców i gatunek rośliny.
Postawy: • Dostrzega rolę zieleni w ochronie zdrowia i życia ludzi. • Szanuje zieleń wokół szkoły i miejsca zamieszkania.
Metody: Obserwacyjna (wyjście do ogrodu szkolnego), pokaz, pogadanka, dyskusja. Formy pracy: Indywidualna, zbiorowa. Czas zajęć: 2 godziny lekcyjne. Środki dydaktyczne: – Liście roślin, owoce, szyszki, nasiona, – Przewodniki i atlasy roślin.
Tok lekcji: 1. Sprawy organizacyjno-porządkowe. 2. Wprowadzenie do tematu poprzez powtórzenie wiadomości o budowie i roli dotychczas poznanych organów roślin nasiennych oraz podział tych roślin na nagonasienne i okrytonasienne. Faza realizacji: 1. Sformułowanie tematu i celów lekcji. 2. Zwrócenie uwagi na zasady zachowania w czasie wycieczki w ogrodzie (zasady poszanowania przyrody). 3. Wyjście do szkolonego ogrodu. 4. Obserwacja drzew i krzewów: • Zwrócenie uwagi na pokrój drzew samotnie rosnących i zgrupowanych. • Zwrócenie uwagi na kształty blaszek liściowych, typy ulistnienia i liście przekształcone w igły, kolce, wąsy. • Określenie cech owoców drzew i krzewów (wielkość, kształt, kolor, organy lotne). • Określenie z pomocą nauczyciela gatunku danego krzewu lub drzewa. • Przypomnienie roli zieleni dla zdrowia psychicznego i fizycznego.
Faza podsumowująca: 1. Uczniowie na ochotnika wymieniają nazwy gatunków drzew i krzewów rosnących w ogrodzie szkolnym. 2. Nazywają określony gatunek rośliny wskazany przez kolegę. 3. Wskazują różnicę między np. sosną zwyczajną, czarną, wejmutką, limbą i kosodrzewiną lub dębem szypułkowym i bezszypułkowym, rozpoznają klony: zwyczajny, polny, jawor. 4. Ocena aktywności pracy uczniów. 5. Praca domowa: a) wypisz poznane gatunki drzew i krzewów i korzystając z przewodników i atlasów roślin sporządź opisy 3 wybranych roślin uwzględniając: • opis ogólny, • liście (rysunek), • kwiaty, • owoce, • rozsiewanie, • miejsce występowania.
W ramach akcji Święto Drzewa i poruszanej na lekcjach tematyki dotyczącej zapobiegania niszczenia lasów uczniowie podawali przykłady działań dzieci, młodzieży i dorosłych. Aby zmotywować uczniów do zbiórki surowców wtórnych (makulatury oraz plastików) mgr Ewa Sztwiertnia przeprowadziła zajęcia grupowe wykorzystując do dyskusji wypełnienie drzewka decyzyjnego. Uczniowie rysowali na arkuszach szarego papieru drzewko decyzyjne i wpisywali swoje propozycje. W „pniu” drzewa należy wpisać na czym polega problem decyzyjny, czyli to w jakiej sprawie trzeba podjąć decyzję np. „Zbierać czy nie zbierać makulatury?” lub „Segregować czy nie segregować śmieci?”. Następny poziom to „gałęzie”, gdzie wpisuje się możliwe rozwiązania problemu. Trzeci poziom to miejsce na rozpisanie dobrych i złych konsekwencji poszczególnych wariantów rozwiązania problemów. W „koronie” drzewa należy określić cele i wartości, którymi kieruje się osoba podejmująca decyzję. Stanowią one zarazem kryterium oceny rozważanych możliwości.
Opracowanie: Ewa Sztwiertnia Szkoła Podstawowa nr 2 w Ustroniu
Święto Drzewa w Krempnej Jesienią przystąpiliśmy do organizowanej przez Was akcji Święto Drzewa. Zapoznaliśmy się z jej celami i zaplanowaliśmy nasze działania.
Do akcji zgłosiły się 4 drużyny pod opieką nauczycieli opiekunów ze Szkoły Podstawowej: Marty Zych, Zofii Książkiewicz, Stanisławy Warzechy i Beaty Waśkiewicz. W pracach oraz wycieczkach brało udział 32 uczniów z klas I–VI.
Nasza miejscowość położona jest w sercu Beskidu Niskiego, w otulinie Magurskiego Parku Narodowego. Zagadnienia ochrony przyrody znamy i realizujemy na co dzień.
Dzień Święta Drzewa 10 października uczciliśmy sadząc drzewka ozdobne przed budynkiem naszej szkoły. Zorganizowaliśmy również wycieczki krajoznawcze po najbliższej okolicy, podczas których podziwialiśmy drzewa w szacie jesiennej, fotografowaliśmy je, szczególnie te o dziwnych, fantastycznych kształtach. Część fotografii wykorzystaliśmy do zorganizowania wystawy szkolnej. Niektóre z nich wraz z opisem wysyłamy do Was.
Opracowanie: Szkoła Podstawowa w Krempnej
Święto Drzewa w Gliwicach
10 października minionego roku w naszym Gimnazjum nr 4 w Gliwicach obchodziliśmy Święto Drzewa. Ponieważ miejscowe Nadleśnictwo od wielu już lat nie angażuje uczniów do sadzenia drzew w lesie, postanowiliśmy w inny sposób włączyć się do akcji Święto Drzewa. Odszukaliśmy i opisaliśmy drzewo, które mogłoby stać się pomnikiem przyrody. Zostałem koordynatorem przedsięwzięcia, do którego włączyłem koleżanki – nauczycielki biologii – Ewę Jary i Iwonę Korpak – Braś. Na początku października wykonałem gazetkę o planowanej akcji i powiesiłem ją na korytarzu, obok pracowni geograficznej, w której prowadzę zajęcia. Pani Ewa postarała się o druk karty inwentaryzacyjnej pomnika przyrody ożywionej. Pani Iwona przeprowadziła lekcję w klasie I f na temat ochrony przyrody oraz posługiwania się kluczem do oznaczania roślin. Obserwacje przeprowadziliśmy w „Lesie Dąbrowa” koło Gliwic, gdzie bywam częstym gościem, od dwóch lat (prowadzę tam różne obserwacje). W lesie tym, w pobliżu zbiornika wodnego, w którym gromadzą się różne płazy znajduje się dąb szypułkowy, dość pokaźnych rozmiarów. W akcji wzięło udział 24 uczniów z klasy I f oraz dwóch opiekunów – ja i pani Iwona. Drzewo dokładnie zmierzyliśmy i opisaliśmy, a kartę inwentaryzacyjną wysłaliśmy do Urzędu Miasta w Gliwicach, do naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska oraz Nadleśnictwa Rudziniec – użytkownika „Lasu Dąbrowa”. Opracowaliśmy także gazetkę z przeprowadzonej akcji i teraz wszyscy uczniowie mogą oglądać jak wygląda „nasz” dąb i nasze działania.
Opracowanie: Mirosław Czeczot i Ewa Jary Gimnazjum nr 4 w Gliwicach
